Η μητρότητα φέρνει στην επιφάνεια πληθώρα συναισθημάτων: χαρά, αγάπη, ελπίδα, αλλά και άγχος, κούραση, αβεβαιότητα. Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζει το ταξίδι της μητρότητας και την ψυχική υγεία είναι η ποσότητα και η ποιότητα ύπνου. Η σχέση μεταξύ ύπνου και ψυχικής υγείας στη μητρότητα είναι πολύπλοκη και αμφίδρομη.
Οι διαταραχές ύπνου στη μεταγεννητική περίοδο, δεν είναι απλά ένα ενοχλητικό κομμάτι της μητρότητας, αλλά αποτελεί σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης ψυχικών διαταραχών. Έρευνες έχουν δείξει πως οι γυναίκες που κοιμούνται λιγότερο από έξι ώρες τη νύχτα, έχουν έως και τριπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης επιλόχειας κατάθλιψης, καθώς επηρεάζονται τα επίπεδα σεροτονίνης και άλλων νευροδιαβιβαστών που ρυθμίζουν τη διάθεση. Μπορεί να συμβάλει επίσης στο επιλόχειο άγχος με την αύξηση κορτιζόλης, εντείνοντας τα συμπτώματά άγχους και πανικού. Κάπως έτσι, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, όπου η έλλειψη ύπνου επιδεινώνει τα ψυχικά συμπτώματα και τα ψυχικά συμπτώματα δυσχεραίνουν τον ύπνο. Για παράδειγμα, το άγχος και οι καταθλιπτικές σκέψεις μπορεί να προκαλέσουν αυπνία.
Όσον αφορά την καθημερινότητα πολλές μητέρες έχουν σκέψεις και συναισθήματα που δεν λένε «φωναχτά», όπως : «Αγαπώ το παιδί μου απεριόριστα, αλλά μερικές φορές νιώθω τόσο άδεια..», «Φοβάμαι ότι είμαι κακή μητέρα, επειδή εύχομαι να μπορούσα απλά να κοιμηθώ», «Δεν μπορώ να χαρώ το παιδί μου όπως θέλω, γιατί απλά σκέφτομαι πότε θα ξανακοιμηθώ». Όλα αυτά τα συναισθήματα είναι τόσο φυσιολογικά και συχνά συνδέονται με την έλλειψη ύπνου. Δεν είναι σημάδι μίας «κακής μαμάς». Μιλάει το σώμα και ο νους σας που απλά σας δείχνουν ότι χρειάζεστε φροντίδα σε αυτή την περίοδο της ζωής σας.
Πρακτικές συμβουλές:
- H «μικροανάπαυση» είναι σημαντική. Ακόμα και δέκα λεπτά βαθιάς χαλάρωσης σε ένα ήσυχο δωμάτιο, μπορούν να σας αναζωογονήσουν.
- Εκφράστε ξεκάθαρα αυτό που ζητάτε: Πείτε συγκεκριμένα, «χρειάζομαι δύο ώρες αδιάκοπου ύπνου», αντί για «χρειάζομαι βοήθεια με το μωρό».
- Ενυδάτωση, φως και κίνηση. Πιείτε άφθονο νερό, εκτεθείτε στο φυσικό φως το πρωί και κινηθείτε μέσα στην ημέρα. Αυτή η τριάδα μπορεί να αντισταθμίσει κάποια από τα επακόλουθα της έλλειψης ύπνου.
- Στοχεύστε σε έναν με δύο σύντομους ύπνους μέσα στην ημέρα.
Η προσπάθεια της κάθε μητέρας μέσα στις τόσες δυσκολίες της καθημερινότητας είναι αξιοθαύμαστη. Ο ύπνος είναι από τις βασικότερες δυσκολίες που μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργικότητα σε όλα τα επίπεδα. Μην ξεχνάτε να ζητάτε βοήθεια, όταν τη χρειάζεστε. Το παιδί σας χρειάζεται μία αρκετά καλή μητέρα (και όχι τέλεια) που μπορεί να φροντίζει και τον εαυτό της.
Να ζητήσετε ψυχολογική υποστήριξη, αν έχετε:
- Συνεχή δυσκολία να κοιμηθείτε, ακόμα και όταν το μωρό κοιμάται
- Έντονα συναισθήματα άγχους ή θλίψης που επιμένουν για περισσότερο από δύο εβδομάδες
- Φόβο να μείνετε μόνη με το μωρό
- Επίμονες σκέψεις ότι κάτι κακό θα συμβεί